Giáo dục & Khoa học

Phân tích đoạn trích "Chiến thắng Mtao Mxây" của "Sử thi Đăm Săn

Readzophân tích " Sử thi Đăm Săn"

N.T.H

N.T.H

28/04/2015

4914 Đã xem

Từ bao đời nay, người Ê- đê quây quần bên bếp lửa, nghe không biết chán từ đêm này sang đêm khác sử thi Đăm Săn, bài ca về Đăm Săn- người tù trưởng anh hùng của dân tộc mình với những chiến công hiển hách trong việc xây dựng và bảo vệ cộng đồng chống lại bao kẻ thù hung hãn. Trong vô vàn chiến tích ấy,vẻ đẹp, tài năng, bản lĩnh, sức mạnh của người anh hùng Đăm Săn thể hiện rõ nhất qua "Chiến thắng Mtao Mxây".

Vẻ đẹp của Đăm Săn toát lên ngay từ ngôn ngữ và thái độ. Đến nhà Mtao Mxây, một tù trưởng giàu có và hùng mạnh, Đăm Săn không hề nao núng mà ngược lại còn rất khôn ngoan khi dùng những lời nói khích để chiêu dụ kẻ thù ra đánh với mình. Đăm Săn còn tõ ra khinh thường Mtao Mxây khi hắn do dự không dám xuống " đến con lợn nái của nhà ngươi ta cũng không thèm đâm nữa là" hay đến con trâu của nhà ngươi trong chuồng ...". Hành động không đánh lén cùng với những lời lẽ khôn ngoan đó cho thấy Đăm Săn là một người anh hùng đích thực. Nếu Đăm Săn có vẻ đẹp của một người anh hùng thì Mtao Mxây lại mang vẻ dữ tợn của một vị thần. Đăm Săn còn tõ ra rất khôn ngoan khi nhường Mtao Mxây ra múa trước để thấy được tài nghệ của hắn và tìm cách đối phó. Là một tướng trăm trận, quen đi xeo nát đất đai thiên hạ nhưng đứng trước Đăm Săn, Mtao Mxây không là gỉ cả " xiên hắn kêu lạch xạch như quả mướp khô" nhưng vẫn ngạo mạn cho mình hơn người. Trái lại, Đăm Săn thì càng múa càng khỏe, càng đẹp " một lần xốc tới vượt một đồi tranh..". Lần múa thứ hai của chàng còn dũng mãnh hơn bởi nó dồn chứa sức mạnh trừng phạt Mtao Mxây. Sức mạnh đó còn nhờ vào sự trợ giúp của Hơ Nhị vì khi Đăm Săn đớp được miếng trầu của vợ thì sức mạnh càng tăng gấp đôi. Miếng trầu chính là biểu hiện cho sức mạnh của tình nghĩa vợ chồng.

Thế nhưng tài năng và sức mạnh thì chưa đủ để Đăm Săn đi đến chiến thắng mà còn có cả sự trợ giúp của ông Trời. Nhờ đó mà Đăm Săn có thể làm cho cái áo giáp của Mtao Mxây rơi và đã trừng trị được cái ác. Sự giúp sức ấy còn thể hiện được sự gần gũi giữa con người và thần linh, thần linh đóng vai trò cố vấn, gợi ý, còn người anh hùng lại quyết định đến kết quả cuộc chiến.

Chính vì thế, để chiến thắng xứng với chiến công thì cũng phải có một lễ ăn mừng chiến thắng thật lớn. Lời kêu gọi của Đăm Săn có sức mạnh làm cho muôn người đồng lòng như một bởi vì chàng đem lại vinh quang, chiến thắng, đem lại sự bình yên cho buôn làng. Qua đây, ta có thể khẳng định Đăm Săn thật có tài thu phục nô lệ và chính vẻ đẹp, tài năng ấy đã làm cho nô lệ của Mtao Mxây đi theo chàng. Lễ cúng mừng chiến thắng cũng chính là lời cảm ơn ông Trời, là bằng chứng cho chiến thắng lẫy lừng của Đăm Săn. Cách Đăm Săn sai tôi tớ chuẩn bị đồ cúng tế chứng tỏ lòng thành kính sâu sắc với tổ tiên, với thần linh. Nó cũng là tiếng nói tín ngưỡng của cả tộc người Ê- đê. Không khí ăn mừng như thế chỉ thời bấy giờ mới có. Bởi lúc đó, người Ê- đê mới có những thủ lĩnh anh hùng, hào hiệp đến thế. Đó chính là niềm tự hào sâu sắc của người Ê- đê về vị tù trưởng Đăm Săn.

 Cách xây dựng hình tượng đẹp đẽ, lớn lao của người anh hùng trong không khí đông vui. nhộn nhịp, lớn mạnh của cộng đồng là một điểm nổi bật của sử thi Tây Nguyên. Người anh hùng sử thi được toàn thể cộng đồng suy tôn tuyệt đối. Qua người anh hùng, ta thấy được sự phát triển, ý chí thống nhất của cộng đồng người Ê- đê bằng biểu hiện quan trọng của ý thức dân tộc.

Tác phẩm đã trải qua một hành trình khá dài để đến với chúng  ta ngày hôm nay nhưng nếu ta tìm đọc lại thì vẫn thấy lung linh bao giá trị. Và đâu đó sâu thẳm trong tiếng ca của đại ngàn hoang vu, ta vẫn còn nghe văng vẳng đâu đây những  lời thách thức cùng tiếng múa khiên của người anh hùng Đăm Săn.

 

Bạn nghĩ sao về bài viết này ?

Bình luận về bài viết Phân tích đoạn trích "Chiến thắng Mtao Mxây" của "Sử thi Đăm Săn

Bài viết mới đăng

wanna join us!

Hãy tham gia cùng chúng tôi

Tại ReadZo, có rất nhiều cơ hội để phát triển kĩ năng viết đồng thời tạo dựng nguồn doanh thu. Nếu bạn đang tìm kiếm một phương thức kiếm tiền online thì ReadZo sẽ giúp bạn.

Tìm hiểu thêm
Trở thành tác giả chuyên nghiệp và tự chủ tài chính