Du lịch

Hồn Thiêng Long thành

Readzodu lịch

728 Đã xem
Tag

Hà Nội trong bạn là những gì? Liệu có phải là những tòa nhà cao ốc sang trọng,hay những dãy dài ẩm thực đường phố; là những buổi tiệc thâu đêm hay những ánh đèn điện luôn bừng sáng; hoặc nhiều hơn nữa... hơn nữa?!

Nhưng với một đứa sinh viên tỉnh lẻ mới ra trường như tôi thì Hà Nội không đơn giản là vậy.Dù ra trường cho đến nay là năm thứ 2 nhưng tôi vẫn tự nhận mình hãy còn như một nhóc sinh viên còn mài đũng quần ở lớp học. 

Hà Nội của một đứa tỉnh lẻ lên nhập học và rồi phiêu bạt ở đây, và cũng bởi vì tôi là một sinh viên khoa Di Sản Văn Hóa... nên Hà Nội là một hình ảnh sâu sắc, thâm trầm lấp sau lớp vỏ ngoài hiện đại và xô bồ. Hà Nội là gì? Đó là lịch sử.

Văn miếu Quốc Tử Giám nổi tiếng như biểu tượng Tháp Rùa của Hà Nội. Chắc hẳn ai có dịp đặt chân tới thủ đô, vào thăm Văn miếu Quốc Tử Giám thường là một trong những bước đầu của cuộc hành trình khám phá Hà Nội. Tôi yêu Hà Nội.

Tôi đã thay đổi cách nhìn về Hà Nội từ khi được Giảng viên của mình đưa đến học thực tế tại Văn miếu Quốc Tử Giám . Trước đó, tôi đã từng dến đây một hai lần và mang về một chút ấn tượng về thắng cảnh cũng như niềm tin vào sự linh thiêng của từng hàng bia đá được đội bởi những con rùa thần thánh. Nhưng kể từ lần đi đến cùng Giảng viên của mình, đôi mắt vốn dĩ nông cạn của tôi đã thay đổi khi nghĩ về Hà Nội, mường tượng về Hà Nội và cả về Long thành của ngày xưa.

Văn miếu Quốc Tử Giám – trường đại học đầu tiên của Việt Nam

Lịch sử đều nói rằng Văn miếu Quốc Tử Giám (VMQTG) là một công trình được xây dựng vào thế kỷ 11 dưới vương triều Lý. Triều Lý là triều đại mở đầu cho những chế độ quân chủ chuyên chế kéo dài đến vài trăm năm ở nước ta. Ý thức độc lập với vương triều Hán được thể hiện ngay cả ở cái tên Đại Cồ Việt, khác biệt hẳn với Đại Hán. Và sự lựa chọn Phật giáo làm tư tưởng chủ yếu chi phối đất nước cũng là một sự khẳng định điều khác biệt với tư tưởng Nho Giáo – con đẻ của Trung Hoa. Tuy nhiên, việc điều hành một nhà nước với bộ máy quân chủ chuyên thế lại không thể không kế thừa những đỉnh cao cuả Nho giáo bấy giờ. Đó là lý do vì sao VMQTG ra đời nhằm đào tạo những người điều hành đất nước tương lai thành những bậc trí thức có bản lĩnh hơn người thường.  

Chúng ta hãy cùng dựng lại bối cảnh bấy giờ khi mới giành được độc lập và sự hối thúc trong việc kiến thiết đất nước. Nếu như phía Bắc, nơi mà ngày nay người ta vẫn còn nhắc đến với cái tên Kinh Bắc, cũng là quê hương của nhà Lý, đã xây dựng lên rất nhiều đình chùa miếu mạo thì phương Nam, tại kinh thành Thăng Long dựng lên một Văn miếu Quốc Tử Giám bề thế. Chúng ta có thể hiểu được phần nào trong tầm nhìn của vua Lý với việc xây dựng phía Bắc là trung tâm tôn giáo, tín ngưỡng được cả nước hướng về và phía Nam là trung tâm hội tụ tư tưởng dùng cho việc cai trị đất nước.

Đến thăm VMQTG đừng quên hồ Văn Chương

Hồ Văn Chương hay còn gọi là hồ Giám, thường bị bỏ quên khi người ta đến với VMQTG. hồ Giám là một phần của Văn miếu. Một trong những nguyên tắc của phong thủy, nếu phía trước có hồ thì sự “tụ thủy” sẽ làm nên vận may mắn, sự thịnh phát và Hồ Văn cũng được cho là “tiểu minh đường” của Văn Miếu. Qua đó chúng ta có thể hiểu đôi phần trong kế kiến xây dựng VMQT từ bước lựa chọn phong thủy cũng như sự coi trọng của vua quan nhà Lý trong việc xây dựng công trình này. Giữa hồ là gò Kim Châu vẫn thường được lưu truyền rằng, trên gò Kim Châu được xây dựng Phán Thủy đường là nơi bình luận văn thơ của các nho sĩ nơi kinh thành ngày xưa.

Được chọn là nơi bình luận thơ văn, chắc hẳn khi xưa, phong cảnh hữu tình của Giám hồ sẽ khác bây giờ nhiều.

Cổng Văn Miếu

 

Sau khi chiêm ngưỡng và hồi tưởng về một thời quá khứ của ông cha qua những câu chuyện về Hồ Văn Chương, chúng ta hãy quay lại phía sau cùng ngăm Văn Miếu Môn – lối vào Văn Miếu.

Phía hai bên Văn Miếu môn chính là bia Hạ Mã. Tại sao lại có bia Hạ Mã ở đây? Thật đơn giản, đây chính là sự tôn kính tri thức của tất cả mọi tầng lớp từ quan lại, công hầu đến thường dân, hễ ai đi vào Văn Miếu, bước đến ranh giới có bia Hạ Mã đều phải dừng kiệu, xuống ngựa hay võng lọng để đi bộ vào bên trong. Văn Miếu Môn có những mặt kiến trúc cổ có từ thời nhà Lê và nhà Nguyễn nên có những nét hoa văn rất độc đáo. Tứ trụ phía trước thể hiện như cây bút lông của người học trò, hai bên Văn Miếu môn là hai bức tranh mang đầy nho ý: Hổ xuống núi và Cá chép vượt ngũ môn. Bức tranh Hổ xuống núi hàm ý chỉ sự kêu gọi những người hiền tài, thay vì sống ở những nơi ẩn dật hãy trở về đây cùng dâng hiến trí tuệ phục vụ cho đất nước. Cá chép vượt vũ môn để hóa rồng, ý chỉ quá trình học hành của người học trò xưa qua kỳ thi mà tuyển chọn được người tài phụng sự cho nhà vua.

Đại Trung Môn

Từ Văn Miếu Môn dẫn đến Đại Trung Môn là khu Nhập đạo. Đại Trung Môn cũng được xây dựng theo kiểu cổng ba gian như Văn Miếu Môn. Ngang hàng bên trái Đại Trung Môn gọi là Thành Đức Môn, bên phải là Đạt Tài Môn. Với những tên gọi như vậy, người xưa quả thực đã gửi gắm những ước muốn về một nền giáo dục tạo ra được kẻ sỹ với tài và đức song hành. Hai yếu tố ấy được coi trọng như nhau, không thể thiếu đi bên nào.

Khuê Văn Các

Qua Đại Trung sẽ dẫn đến Khuê Văn Các. Chúng ta cần để ý rằng, chỉ có 1 con đường duy nhất và thẳng tắp kết nối các cổng và các khu nhà chính trong Văn Miếu được gọi là đường Trung Đạo. Qua đây, ta cũng có thể hiểu, đối với chế độ quân chủ chuyên chế ngày xưa, chữ Trung là một đạo đức xuyên suốt các thời đại và hết sức được coi trọng.

Khuê Văn Các chính là biểu tượng của Văn Miếu Quốc Tử Giám. Ý nghĩa của cái tên này chúng ta có thể tạm hiểu là gác vẻ đẹp của sao Khuê. Được xây dựng vào năm 1805 dưới triều Nguyễn – triều đại các nhà Lý hơn 800 năm, vậy tại sao Khuê Văn Các lại được chọn làm biểu tượng nổi bật của VMQTG?

Được biết, Khuê Văn Các không phải là công trình riêng có của Việt Nam mà dạng công trình này còn xuất hiện ở một số nước đồng văn trong khu  vực Châu Á. Có lẽ, Khuê Văn Các đã được đặt rất đúng chỗ. Khuê Văn Các được các nhà Nho học cũng như bậc trí thức hiểu sâu rộng hơn so với nguyên nghĩa của nó. Đây chính là nơi kết tụ tinh hoa giữa đất trời, tinh thần hiếu học cũng như đề cao trung tâm giáo dục được coi là trường Đại học đầu tiên của Việt Nam.

Thiên Quang Tỉnh

Đi qua Khuê Văn Các, các bạn sẽ đặt chân đến giếng Thiên Quang.

Thiên Quang Tỉnh có nghĩa là giếng Thiên Quang – nơi thâu tụ ánh sáng mặt trời. Đây cũng không ngoài ý tưởng kết tụ tinh hoa của trời để phá bỏ vô minh, u tối giúp sĩ tử vững bước trên con đường học hành. Gọi là giếng nhưng Thiên Quang Tỉnh hình vuông giống hồ vẫn được gọi là Văn Trì với nghĩa là Ao Văn.

Bia Tiến Sỹ

Phía bên trái và bên phải của hồ Thiên Quang Tỉnh chính là 82 bia Tiến Sỹ. Sự nổi tiếng cũng như những huyền sử về sự linh thiêng của di tích lịch sử này có lẽ không cần bàn ở đây. Trải qua cơn binh đao lửa đạn chỉ  còn 82 bia Tiến Sỹ là còn tồn tại cho đến ngày nay, trên thực tế, số lượng bia phải lên đến con số 117 tương ứng với 117 khoa thi nếu chỉ kể riêng các khoa thi Tiến Sỹ ở nước ta. Tấm bia sớm nhất được dựng vào năm 1484 (nhà Lê sơ) và muộn nhất là bia được dựng năm 1780 ( Lê Trung Hưng).

Bái Đường và Thượng Cung   

Bái Đường và Thượng Cung là những kiến trúc chính của VMQTG. Chúng ta sẽ đến nơi này khi bước qua cửa Đại Thành Môn. Đây là nơi thờ những vị Khổng Tử, Chu Công, Tứ Phối, Thất thập nhị hiền…

Nhà Tiền Đường và Hậu đường là nơi thờ tự Chu Văn An cũng như trưng bài khái quát về truyền thống tôn sư trọng đạo, thành tựu của Nho học thời bấy giờ. Đây cũng là nơi tôn thờ các vị vua có công xây dựng Văn Miếu đó là Lý Thánh Tông, Lý Nhân Tông và Lê Thánh Tông.

Chúng ta đã cùng tham quan hết quần thể kiến trúc trong Văn Miếu Quốc Tử Giám. Tuy nhiên, hàng loạt những nghi vấn, những câu hỏi được đặt ra mà bài viết chưa thể nêu hết được. Chẳng hạn như, tại Trong Văn Miếu lại thời Chu Công? Một câu hỏi đơn giản như vậy cũng đã khơi gợi lên 1 phần lịch sử của nước nhà. Còn rất nhiều những câu hỏi khác nữa, không phải ngẫu nhiên qua hơn nghìn năm, Văn Miếu vẫn sừng sững hiên ngang tọa lạc trên Long thành ấp ủ những lớp lịch sử của các triều đại, những vết thương của thời kỳ bom đạn.

Mỗi lần đi qua Văn Miếu Quốc Tử Giám, tôi thầm cảm ơn buổi học thực tế mà Giảng Viên  của tôi đã để lại một bài học không bao giờ quên. Giữa mối quan hệ vật chất và tinh thần và trong cái gọi là văn hóa phi vật thể, tôi hiểu được được rằng giá trị của lịch sử không chỉ là những trận chiến thắng hùng anh hay không phải là sự giàu  có thịnh vượng. Những gì để lại và còn mãi mãi cho hậu thế sau này đó chính là tinh hoa, là tấm lòng trong sạch, ham học hỏi tiến tới tri thức đúng đắn mà người xưa đã thực hiện được.

Xin cảm ơn đã quan tâm tới bài viết.

 

Tag

Bạn nghĩ sao về bài viết này ?

Bình luận về bài viết Hồn Thiêng Long thành

Bài viết mới đăng

wanna join us!

Hãy tham gia cùng chúng tôi

Tại ReadZo, có rất nhiều cơ hội để phát triển kĩ năng viết đồng thời tạo dựng nguồn doanh thu. Nếu bạn đang tìm kiếm một phương thức kiếm tiền online thì ReadZo sẽ giúp bạn.

Tìm hiểu thêm
Trở thành tác giả chuyên nghiệp và tự chủ tài chính